Włodzimierz Kuran

  LECZENIE ZESPOŁÓW BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA W PRZEBIEGU
  ZABURZEŃ NAPIĘCIA MIĘSNIOWEGO I CHORÓB
  UKŁADU POZAPIRAMIDOWEGO


  ROLA I FUNKCJA UKŁADU POZAPIRAMIDOWEGO

Układ pozapiramidowy to system struktur i szlaków mózgowych, który odpowiada za powstawanie i kontrolę automatycznych czynności ruchowych, odbywających się poza świadomą wola człowieka, takich jak: zachowanie równowagi, regulacja napięcia mięśniowego, wykonywanie automatycznych wspólruchów, np. podczas chodu. Współdziała z układem piramidowym w inicjacji i realizacji ruchów dowolnych. Układ ten, nazywany tez układem mieśniowo-statycznym, występuje w różnym stopniu u wszystkich kręgowców.


RODZAJE DOLEGLIWOSCI BÓLOWYCH ZWIAZANYCH Z CHOROBA PARKINSONA

Niektórzy autorzy wyróżniają 2 rodzaje bólu u pacjentów z PD.
1. Bóle mięśniowo-stawowe spowodowane zwiększonym napięciem mięśniowym lub skurczami dystonicznymi.
2. Nieokreślone objawy czuciowo-bólowe typu pieczenia, palenia, kłucia, z uczuciem napięcia lub dyskomfortu w różnych częściach ciała, opisywane jako "pierwotne objawy bólowe pochodzenia ośrodkowego" (ang. primary pain phenomena of central origin). Występują one u ok. 10-30% chorych. Częstym objawem jest pieczenie jamy ustnej (ok. 24% chorych). Przyczyna zjawiska jest trudna do ustalenia.

Sytuację komplikuje jeszcze fakt, iż rodzaj bólów zmienia się chronologicznie wraz z postępem choroby i z długością leczenia dopaminergicznego, które po kilku latach powoduje u większości chorych wystąpienie fluktuacji ruchowych i dyskmez. Te różnego typu fluktuacje i dyskinezy, głównie dystoniczne, często są związane z nasilonymi dolegliwościami bólowymi.


KLASYFIKACJA DOLEGLIWOSCI BÓLOWYCH W CHOROBIE PARKINSONA

Przyjmując kryterium czasowe, Quinn i wsp. zaproponowali następującą klasyfikację dolegliwości bólowych:

I. Ból występujący we wczesnej fazie choroby, jako jeden z pierwszych objawów, często jeszcze przed rozpoznaniem choroby Parkinsona.

II. Ból występujący w zaawansowanej fazie choroby u chorych z fluktuacjami ruchowymi w trakcie leczenia dopaminergicznego.

A. Ból występujący w okresie wyłączenia (ang. off-period), ale bez skurczów dystonicznych.

1. Ból poranny.
2. Ból w czasie wyczerpania dawki.
3. Ból w czasie początku i końca działania lewodopy.

B. Bolesne skurcze dystoniczne.

1. Dystonia wczesnoporanna.
2. Dystonia okresu wyłączenia.
3. Dystonia początku i końca działania lewodopy.